ยินดีต้อนรับเพื่อนๆ ทุกคนค่ะ! YUI & YUTO เซนเซ มาแล้วค่ะ! สำหรับใครที่กำลังย้ายมาเริ่มชีวิตใหม่ที่ประเทศญี่ปุ่น ไม่ว่าจะย้ายมาเรียนต่อระยะยาว ทำงานในบริษัทญี่ปุ่น หรือฝึกงานด้านเทคนิค การเตรียมความพร้อมทางด้านภาษาถือเป็นคีย์สำคัญที่สุดเลยค่ะ! ในช่วงแรกที่มาถึง หลายคนอาจจะคิดว่าความรู้จากตำราเรียนหรือการสอบผ่าน JLPT จะครอบคลุมหมดแล้วใช่ไหมคะ? แต่ในความเป็นจริง ชีวิตการเป็นอยู่ที่ญี่ปุ่นมีคำศัพท์เฉพาะทางที่เราต้องเจอเกือบทุกวัน ซึ่งเป็นศัพท์ที่เราไม่มีทางพบในตำราสอบทั่วไปเลยค่ะ! ทั้งคำศัพท์กฎการคัดแยกขยะ การเซ็นสัญญากับบริษัทอสังหาเพื่อเช่าบ้าน การยืนยันเอกสารที่ว่าการอำเภอ หรือแม้แต่บทสนทนาขอบริการสาธารณูปโภคน้ำ-ไฟ-แก๊ส
เพื่อไม่ให้เพื่อนๆ ต้องตกใจและเผชิญความกดดันเหล่านั้นอย่างไร้ทิศทาง พวกเราทีมงานได้เขียนคัมภีร์เล่มนี้ขึ้นมารวบรวมทักษะภาษาและวัฒนธรรมชีวิตแบบแน่นๆ พร้อมระบบเสียงอ่านออกเสียงภาษาญี่ปุ่นที่สมจริง (TTS) เพื่อให้คุณพกพาเป็นตัวช่วยในการสื่อสารได้ทุกเมื่อค่ะ เราแบ่งเนื้อหาออกเป็น 5 หมวดหลักที่พบบ่อยในแต่ละวัน ไปร่วมศึกษาเรียนรู้ไปพร้อมกันเลยค่ะ!
ภารกิจแรกที่คุณต้องทำภายใน 14 วันหลังจากเดินทางมาถึงที่พักในญี่ปุ่น คือการเดินทางไปลงทะเบียนที่อยู่อาศัย ณ ที่ว่าการอำเภอหรือสำนักงานเขต (役所 / 区役所) เพื่อทำการบันทึกข้อมูลที่หลังบัตรประจำตัวผู้พำนักระยะยาว (ในความร่วมมือกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง: 在留カード) และยื่นเรื่องสมัครประกันสุขภาพแห่งชาติ (国民健康保険) ซึ่งเป็นระบบสวัสดิการคุ้มครองค่ารักษาส่วนใหญ่ถึง 70% เมื่อคุณเจ็บไข้ได้ป่วยค่ะ
区役所
くやくしょ (Kuyakusho)
สำนักงานเขต / ที่ว่าการอำเภอ
転入届
てんにゅうとどけ (Tennyuutodoke)
ใบแจ้งย้ายเข้าที่อยู่ใหม่
住民票
じゅうみんひょう (Juuminhyou)
ใบทะเบียนราษฎร์ / หนังสือรับรองที่อยู่
在留カード
ざいりゅうかーど (Zairyuu Kaado)
บัตรประจำตัวคนต่างด้าว (Residence Card)
国民健康保険
こくみんけんこうほけん (Kokumin Kenkou Hoken)
ประกันสุขภาพแห่งชาติ
印鑑 / 判子
いんかん / はんこ (Inkan / Hanko)
ตราประทับชื่อส่วนตัว (ใช้แทนลายเซ็น)
💬 ประโยคสื่อสารแนะนำที่สำนักงานเขต
すみません、住所の登録と国民健康保険の手続きをしたいのですが。
ขอโทษนะครับ/คะ ฉันต้องการทำเรื่องลงทะเบียนที่อยู่และสมัครประกันสุขภาพแห่งชาติครับ/ค่ะ
住民票を1通発行していただけますか？
ช่วยออกใบทะเบียนราษฎร์ (Juuminhyou) ให้ฉัน 1 ฉบับได้ไหมคะ/ครับ
การเช่าบ้าน in ประเทศญี่ปุ่นสำหรับคนต่างชาตินั้นถือว่ามีระบบและเงื่อนไขจุกจิกพอสมควรค่ะ นอกจากค่าเช่ารายเดือน (家賃) แล้ว คุณจำเป็นต้องรู้จักคำศัพท์เกี่ยวกับค่าใช้จ่ายล่วงหน้า เช่น เงินประกันความเสียหาย (敷金) เงินกินเปล่าที่จ่ายขอบคุณเจ้าของบ้าน (礼金) รวมถึงความจำเป็นในการใช้บริษัทค้ำประกัน (保証会社) เพื่อทำสัญญาเช่าอพาร์ทเมนท์ให้ผ่านฉลุยค่ะ
不動産
ふどうさん (Fudousan)
บริษัทนายหน้าอสังหาริมทรัพย์
家賃
やちん (Yachin)
ค่าเช่าบ้านรายเดือน
敷金
しききん (Shikikin)
เงินประกันความเสียหาย (อาจได้คืนบางส่วนตอนย้ายออก)
礼金
れいきん (Reikin)
เงินขอบคุณเจ้าของบ้าน (ไม่ได้คืน)
保証会社
ほしょうがいしゃ (Hoshougaisha)
บริษัทค้ำประกันการเช่าบ้าน
初期費用
しょきひよう (Shoki Hiyou)
ค่าใช้จ่ายแรกเข้า / เงินมัดจำก้อนแรก
💬 ประโยคสื่อสารขณะหาห้องพักกับบริษัทอสังหา
外国人でも借りられる、初期費用が安い部屋を探しています。
ฉันกำลังหาห้องที่ชาวต่างชาติเช่าได้ และมีค่าใช้จ่ายแรกเข้าไม่แพงค่ะ/ครับ
この部屋は、保証人は必要ですか？ 保証会社を利用できますか？
ห้องนี้จำเป็นต้องมีคนค้ำประกันไหมคะ? สามารถใช้บริการบริษัทค้ำประกันได้ไหมคะ?
การทำธุรกรรมการเงินและบริการสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานเป็นหัวใจสำคัญของการเอาชีวิตรอดค่ะ ในการเปิดบัญชีธนาคาร (口座開設) คุณต้องนำหลักฐานการอยู่อาศัยไปแสดง และเมื่อย้ายเข้าบ้านใหม่ คุณจะต้องติดต่อบริษัทน้ำ ไฟ และโดยเฉพาะ แก๊ส (ガス) ที่ต้องทำการจองนัดหมายให้เจ้าหน้าที่เข้ามาหมุนวาล์วเปิดระบบให้ที่บ้านถึงจะใช้งานน้ำอุ่นและครัวได้นะคะ!
口座開設
こうざかいせつ (Kouza Kaisetsu)
การเปิดบัญชีธนาคาร
通帳
つうちょう (Tsuuchou)
สมุดบัญชีธนาคาร
暗証番号
あんしょうばんごう (Anshou Bangou)
รหัสกดเงิน ATM (รหัสความปลอดภัย 4 หลัก)
水道
すいどう (Suidou)
น้ำประปา
ガス開栓
がすかいせん (Gasu Kaisen)
การเปิดวาล่ระบบแก๊สที่บ้าน
💬 ประโยคเปิดใช้น้ำ ไฟ แก๊ส และติดต่อธนาคาร
銀行の口座を作りたいのですが、日本での在留カードと印鑑はあります。
ฉันต้องการเปิดบัญชีธนาคารค่ะ มีบัตรประจำตัวคนต่างด้าวและตราประทับพร้อมค่ะ
引っ越してきたので、水道と電気の使用開始をお願いしたいです。
ฉันเพิ่งย้ายบ้านมาใหม่ค่ะ อยากรบกวนขอเปิดใช้งานระบบน้ำและระบบไฟฟ้าค่ะ
สังคมญี่ปุ่นให้ความสำคัญอย่างสูงที่สุดกับระบบรักษาความสะอาดและการคัดแยกขยะ (分別) ก่อนทิ้งค่ะ ในแต่ละท้องถิ่นจะใช้ถุงเฉพาะของเมือง (指定袋) และมีตารางวันทิ้งขยะที่เข้มงวดมาก หากทิ้งผิดวันหรือผิดประเภท ขยะของคุณจะไม่ถูกเก็บ และจะสร้างปัญหาความขัดแย้งกับคนในละแวกบ้านได้ง่ายมากค่ะ มาจำขยะ 4 ประเภทหลักที่ต้องคัดแยกกันเถอะค่ะ:
可燃ごみ
かねんごみ (Kanen Gomi)
ขยะเผาได้ (เศษอาหาร, กระดาษเปียก)
不燃ごみ
ふねんごみ (Funen Gomi)
ขยะเผาไม่ได้ (โลหะ, แก้ว, เซรามิก)
資源ごみ
しげんごみ (Shigen Gomi)
ขยะรีไซเคิล (ขวด PET, กระป๋อง, กระดาษลัง)
粗大ごみ
そだいごみ (Sodai Gomi)
ขยะชิ้นใหญ่ (ที่นอน, เฟอร์นิเจอร์ เสียค่าสติกเกอร์ก่อนทิ้ง)
ごみ収集所
ごみしゅうしゅうじょ (Gomi Shuushuujo)
จุดรวบรวมขยะในเขตหมู่บ้าน / หน้าหอพัก
収集日
しゅうしゅうび (Shuushuubi)
วันเก็บขยะตามรอบสัปดาห์
💬 ประโยคถามคำถามเพื่อนบ้านเรื่องการแยกขยะ
すみません、燃えるゴミの日は何曜日ですか？ どこに出せばいいですか？
ขอโทษนะคะ วันทิ้งขยะเผาได้คือวันไหนในสัปดาห์คะ? และต้องนำไปทิ้งไว้ตรงไหนคะ?
ペットボトルは、キャップとラベルを外して捨てたほうがいいですか？
ขวดพลาสติกเนี่ย ต้องถอดฝาและแกะฉลากออกก่อนทิ้งใช่ไหมคะ?
ประเทศญี่ปุ่นตั้งอยู่ในจุดที่เผชิญภัยธรรมชาติบ่อยครั้ง โดยเฉพาะภัยแผ่นดินไหว (地震) และพายุไต้ฝุ่น การฝึกเตรียมพร้อมรับมือด้วยการรู้จุดอพยพ (避難場所) และเบอร์โทรแจ้งเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์หรือตำรวจจึงเป็นสิ่งที่ปกป้องชีวิตของคุณและคนรอบข้างในสถานการณ์จริงได้ดีที่สุดค่ะ
地震
じしん (Jishin)
แผ่นดินไหว
避難場所
ひなんばしょ (Hinanbasho)
พื้นที่ลี้ภัยฉุกเฉิน / จุดรวมพลอพยพ
救急車
きゅうきゅうしゃ (Kyuukyuusha)
รถพยาบาลฉุกเฉิน (เบอร์โทร 119)
火事
かじ (Kaji)
ไฟไหม้ (เบอร์โทร 119)
警察
けいさつ (Keisatsu)
ตำรวจ / สถานีตำรวจ (เบอร์โทร 110)
非常口
ひじょうぐち (Hijouguchi)
ประตูหนีไฟ / ทางออกฉุกเฉิน
💬 ประโยคร้องขอความช่วยเหลือและแจ้งเหตุ
助けて！人が倒れました。大至急、救急車を呼んでください！
ช่วยด้วยค่ะ/ครับ! มีคนล้มพับหมดสติไป ช่วยรีบเรียกรถพยาบาลด่วนที่สุดให้ทีค่ะ/ครับ!
大きな地震が来ました。ここの近くの避難場所はどこですか？
เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ขึ้นค่ะ สถานที่หลบภัยที่อยู่ใกล้บริเวณนี้ที่สุดคือที่ไหนคะ?
🏢 จำลองเหตุการณ์: พนักงานบริษัทแก๊สเดินทางเข้ามาเพื่อตรวจความปลอดภัยและทำแก๊ส开栓 (Gasu Kaisen) ที่ห้องพักของคุณ
พนักงานบริษัทแก๊ส (Gas Officer)
こんにちは。ガス会社の佐藤です。開栓手続きと安全点検に参りました。お邪魔してもよろしいですか？
สวัสดีครับ ผมซาโต้จากบริษัทแก๊สครับ เดินทางมาทำเรื่องเปิดระบบแก๊สและตรวจความปลอดภัยประจำปีครับ ขออนุญาตเข้าไปในห้องนะครับ?
ผู้พำนักชาวไทย (Thai Resident - คุณ)
はい、どうぞ。よろしくお願いいたします。どちらを点検しますか？
ค่ะ เชิญเลยค่ะ ขอรบกวนด้วยนะคะ ต้องเข้าตรวจที่จุดไหนบ้างคะ?
พนักงานบริษัทแก๊ส (Gas Officer)
まず台所のガスコンロと、お風呂場の給湯器の動作を確認させていただきます。それと、ここにガス漏れ警報器を設置しますね。
ก่อนอื่นขอเช็คการทำงานของเตาแก๊สในครัวและเครื่องทำน้ำอุ่นในห้องน้ำก่อนครับ แล้วก็จะขอติดตั้งเครื่องตรวจจับแก๊สรั่วไว้ตรงนี้นะครับ
ผู้พำนักชาวไทย (Thai Resident - คุณ)
わかりました。どうぞ点検してください。警報器の設置料金はいくらですか？
ว่าจะเชิญดำเนินการเช็คได้เลยค่ะ สำหรับค่าติดตั้งเครื่องเตือนภัยแก๊สมีราคาเท่าไหร่คะ?
พนักงานบริษัทแก๊ส (Gas Officer)
警報器の費用は毎月のガス料金と一緒に請求されます。月額300円ほどです。以上で点検は完了しました。ここにサインをお願いします。
ค่าเครื่องตรวจจับเตือนแก๊สรั่วจะถูกเรียกเก็บรวมไปกับค่าแก๊สในแต่ละเดือนครับ คิดเป็นรายเดือนประมาณเดือนละ 300 เยนครับ ตอนนี้การตรวจระบบเสร็จเรียบร้อยดีไม่มีปัญหา รบกวนเซ็นชื่อตรงนี้ให้ทีครับ
ผู้พำนักชาวไทย (Thai Resident - คุณ)
確認しました。これで今日からお湯が使えますね。点検ありがとうございました。
ตรวจสอบความถูกต้องเรียบร้อยแล้วค่ะ เซ็นเรียบร้อยแล้วนะคะ แบบนี้วันนี้ก็เริ่มใช้น้ำอุ่นได้แล้วใช่ไหมคะ ขอบพระคุณสำหรับความช่วยเหลือในการตรวจเช็ควันนี้มากค่ะ
🌸
ข้อแนะนำสำคัญจาก YUI & YUTO เซนเซ
เพื่อนๆ ทราบไหมคะว่า ระบบการจ่ายค่าบริการในญี่ปุ่นไม่ว่าจะค่าประกันสุขภาพ ค่าแก๊ส ไฟฟ้า หรือน้ำประปา วิธีที่ง่ายที่สุดสำหรับชาวต่างชาติคือ "การลงทะเบียนหักเงินอัตโนมัติจากบัญชีธนาคาร (口座振替 - Kouza Furikae)" ค่ะ เพราะหากเราเลือกรับเป็นใบแจ้งหนี้เพื่อไปชำระที่ร้านสะดวกซื้อ บางครั้งเราอาจจะหลงลืมจนเลยกำหนดการจ่าย และอาจโดนระงับบริการได้ง่ายๆ เลยค่ะ! ในวันแรกที่ไปดำเนินการเปิดบัญชีธนาคารหรือเซ็นสัญญาใช้บริการน้ำไฟ ให้ยื่นขอลงทะเบียนหักเงินผ่านบัญชีไว้ทันที จะช่วยให้ชีวิตเราสบายและมั่นใจเรื่องเครดิตได้เต็มร้อยเลยค่ะ!
Q1: ในช่วงแรกที่เดินทางมาถึงญี่ปุ่น หากยังไม่มีคนรู้จักที่เป็นคนญี่ปุ่น จะต้องระบุชื่อผู้ค้ำประกัน (連帯保証人) อย่างไรตอนทำสัญญาเช่าห้องพักคะ?
คำตอบจาก YUI เซนเซ: ไม่ต้องกังวลใจไปค่ะ! ปัจจุบันบริษัทอสังหาริมทรัพย์ของญี่ปุ่นส่วนใหญ่เปิดบริการระบบที่รองรับ "บริษัทค้ำประกันการเช่าบ้าน (保証会社)" มารับหน้าที่แทนผู้ค้ำประกันที่เป็นบุคคลธรรมดาแล้วค่ะ โดยผู้เช่าต่างชาติจะต้องเสียค่าธรรมเนียมแรกเข้าให้กับบริษัทดังกล่าวประมาณ 50% ถึง 100% ของราคาค่าเช่าบ้านหนึ่งเดือนในตอนเซ็นสัญญาเช่าครั้งแรก และชำระค่ารักษาบัญชีรายปีเพิ่มเติมประมาณปีละ 10,000 เยนค่ะ สำหรับโรงเรียนสอนภาษาหรือมหาวิทยาลัยบางแห่งก็มีสถาบันสนับสนุนที่ร่วมมือมาค้ำประกันให้แก่นักศึกษาต่างชาติโดยเฉพาะด้วยนะคะ ลองติดต่อขอข้อมูลสนับสนุนจากฝ่ายประชาสัมพันธ์ของโรงเรียนล่วงหน้าดูค่ะ!
Q2: หากวันเก็บขยะตรงกับวันหยุดนักขัตฤกษ์ของญี่ปุ่น เช่น วันปีใหม่หรือวันหยุดประจำสัปดาห์ ฉันยังสามารถนำขยะไปวางทิ้งที่จุดเก็บรวบรวมได้ตามปกติหรือไม่คะ?
คำตอบจาก YUTO เซนเซ: โดยทั่วไปแล้ว สำหรับวันหยุดนักขัตฤกษ์ปกติ (National Holidays) รถเก็บขยะของเขตเทศบาลส่วนใหญ่จะยังทำงานตามรอบปกตินะครับ สามารถนำขยะไปทิ้งได้ตามตารางปกติเลยครับ แต่จุดที่สำคัญและห้ามผิดพลาดเด็ดขาดคือ "ช่วงวันหยุดเทศกาลปีใหม่ (สิ้นปีและต้นปี - 年末年始 Nenmatsu Nenshi)" ซึ่งพนักงานทิ้งขยะจะหยุดทำการเป็นเวลาประมาณ 4 ถึง 5 วันครับ ในช่วงนี้ทางเขตอำเภอจะส่งใบประชาสัมพันธ์ตารางพิเศษมาแจกตามตึกพักอาศัย ให้ตรวจดูวันที่ห้ามนำขยะออกไปวางอย่างเคร่งครัดนะครับ หากทิ้งทิ้งไว้ขยะจะส่งกลิ่นรบกวนและมีฝูงอีกามาจิกกระจัดกระจาย ซึ่งจะสร้างปัญหาใหญ่ต่อชุมชนรอบข้างครับ
Q3: ถ้าประสบอุบัติเหตุรุนแรง ได้รับบาดเจ็บสาหัส หรือมีอาการไข้สูงกระทันหันในช่วงเวลากลางคืนจนทนไม่ไหว ควรขอรับการช่วยเหลือทางการแพทย์อย่างไรดีครับ?
คำตอบจาก YUTO เซนเซ: ให้รีบโทรเรียก "รถพยาบาลฉุกเฉิน (救急車 - Kyuukyuusha)" ที่หมายเลข 119 ทันทีครับ การบริการรถพยาบาลฉุกเฉินในประเทศญี่ปุ่นไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับผู้ป่วยฉุกเฉินจริง (ยกเว้นค่ารักษาเมื่อถึงโรงพยาบาล) โดยเมื่อพนักงานโทรศัพท์รับสาย ให้ระบุเสียงดังฟังชัดเป็นอันดับแรกว่า 救急車をお願いします (Kyuukyuusha o onegai shimasu) เพื่อแยกจากการแจ้งเหตุไฟไหม้ จากนั้นพนักงานจะขอให้คุณบอกชื่อ ที่อยู่ปัจจุบัน และรายละเอียดอาการป่วยสั้นๆ ครับ แต่ในกรณีที่ป่วยไม่รุนแรงมากแต่อยากปรึกษาว่าควรไปหาหมอที่ไหนดีตอนกลางคืน สามารถกดโทรหมายเลข `#7119` (Emergency Medical Consultation) ซึ่งจะมีบุคลากรทางการแพทย์คอยประเมินอาการและแนะนำโรงพยาบาลที่มีเวรเปิดให้บริการในขณะนั้นให้ด้วยครับ
Q4: ในเอกสารสัญญาเช่าบ้านและเอกสารของที่ว่าการอำเภอต่างๆ มีการระบุวันที่โดยใช้อักษรนำหน้าเป็นตัวย่อที่ไม่ใช่ปี ค.ศ. เช่น R8 หรือ H30 คือระบบปีแบบไหน และมีวิธีนับแปลงอย่างไรคะ?
คำตอบจาก YUI เซนเซ: นั่นคือ
"ปีรัชศกญี่ปุ่น (元号 - Gengou)" ซึ่งใช้เรียกชื่อปีตามยุคสมัยของจักรพรรดิญี่ปุ่นองค์ปัจจุบันและในอดีตค่ะ สำหรับชีวิตประจำวันเรามักจะเจอยุคที่สำคัญคือ:
- R (Reiwa - เรวะ): เริ่มต้นนับปีที่ 1 ในปี ค.ศ. 2019 ตัวอย่างเช่น R8 ก็คือปี เรวะที่ 8 (ตรงกับ ค.ศ. 2026 ค่ะ)
- H (Heisei - เฮเซ): เริ่มต้นนับปีที่ 1 ในปี ค.ศ. 1989 และสิ้นสุดยุคในปี ค.ศ. 2019 (ปีเฮเซที่ 31)
การคำนวณแปลงปีเรวะเป็นปี ค.ศ. มีสูตรง่ายๆ คือ
"ปีเรวะ + 2018 = ปี ค.ศ." (ตัวอย่าง: R8 + 2018 = 2026) หรือการแปลงปีเฮเซเป็นปี ค.ศ. ให้ใช้
"ปีเฮเซ + 1988 = ปี ค.ศ." ค่ะ การจำตัวย่อภาษาอังกฤษเหล่านี้จะช่วยให้เราทำเอกสารราชการที่ญี่ปุ่นและเซ็นใบสมัครงานต่างๆ ได้โดยไม่ระบุปีเกิดหรือวันทำสัญญาผิดพลาดแน่นอนค่ะ!