หน้าแรก / เล่นเกม
Japan Life & Living Survival

คู่มือทิ้งขยะและแยกขยะในญี่ปุ่น 🚮

เรียนรู้กฎระเบียบการแยกขยะประเภทต่างๆ ตารางวันทิ้งขยะ วิธีอ่านสัญลักษณ์บนถุงขยะ และขั้นตอนการติดต่อขอทิ้งขยะชิ้นใหญ่ (Sodai Gomi) พร้อมรวบรวมคำศัพท์และบทสนทนาภาษาญี่ปุ่นที่ได้ใช้จริงในชีวิตประจำวัน

ยินดีต้อนรับทุกคนกลับเข้าสู่ห้องเรียนจำลองชีวิตในประเทศญี่ปุ่นกับพวกเรา YUI & YUTO เซนเซ อีกครั้งนะคะ! สำหรับคนไทยที่เพิ่งย้ายมาใช้ชีวิตอยู่ในญี่ปุ่น ไม่ว่าจะเป็นนักเรียน นักศึกษา หรือคนทำงาน สิ่งแรกๆ ที่สร้างความตื่นตระหนกและชวนสับสนมากที่สุดในชีวิตประจำวัน คงหนีไม่พ้นเรื่อง "การแยกขยะและการทิ้งขยะ (ゴミの分別と処分 - Gomi no Bunbetsugi to Shobun)" ค่ะ!


ที่ประเทศญี่ปุ่นนั้น มีระบบการจัดการขยะที่เข้มงวดและละเอียดเป็นอันดับต้นๆ ของโลก แต่ละเมืองหรือแต่ละเขต (Municipalities) จะมีกฎระเบียบ ข้อกำหนด ถุงขยะ และตารางการทิ้งขยะที่เฉพาะเจาะจงแตกต่างกันออกไป หากเราไม่แยกขยะให้ถูกต้อง หรือนำขยะไปทิ้งผิดวัน ผิดสถานที่ ขยะของเราก็จะไม่ถูกเก็บไป และอาจส่งผลให้ถูกเตือนจากเพื่อนบ้านหรือผู้ดูแลอาคารได้ค่ะ ในคู่มือนี้พวกเราได้สรุปรายละเอียด วิธีแยกประเภท วิธีจัดการขยะทั่วไป และขั้นตอนการขอทิ้งขยะชิ้นใหญ่ไว้อย่างละเอียดและเป็นประโยชน์ที่สุดสำหรับคนไทยทุกคนค่ะ!

1. ประเภทของขยะและกฎการแยกขยะขั้นพื้นฐาน (ゴミの分類と分別ルール)

กฎเหล็กของการทิ้งขยะในประเทศญี่ปุ่นคือการแยกขยะออกเป็นประเภทต่างๆ ตามกฎของเมืองนั้นๆ โดยหลักๆ แล้วจะแบ่งขยะออกเป็น 4 ประเภทใหญ่ๆ ดังนี้ค่ะ

ประเภทขยะ คำศัพท์ภาษาญี่ปุ่น คำอ่าน (Hiragana/Romaji) ตัวอย่างสิ่งของและการทิ้ง
もえるごみ / かねんごみ (Moeru Gomi / Kanen Gomi) เศษอาหาร (ต้องสะเด็ดน้ำออกให้หมดก่อน), กระดาษชิ้นเล็ก, ผ้าอนามัย, ผ้าอ้อม, แปรงสีฟันพลาสติก, ยางพารา, ซองพลาสติกสกปรก
もえないごみ / ふねんごみ (Moenai Gomi / Funen Gomi) ภาชนะเครื่องแก้วที่แตกหัก, ถ้วยชามเซรามิก, หลอดไฟ, กระทะ, มีด (ต้องห่อกระดาษหนังสือพิมพ์เขียนว่า 有害/キケン), เครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดเล็ก
ぺっとぼとる (Petto Botoru) ขวดน้ำพลาสติก PET ใส (ต้องแกะฝาขวด ลอกฉลากพลาสติกออก ล้างคราบข้างในให้สะอาด บีบให้แบน แล้วจึงทิ้งลงตะกร้าเฉพาะ)
かん (Kan) กระป๋องน้ำอัดลม, กระป๋องเบียร์, กระป๋องกาแฟ, กระป๋องอาหารสำเร็จรูป (ต้องล้างน้ำด้านในให้สะอาด ห้ามใส่ขยะอื่นไว้ข้างใน)
びん (Bin) ขวดแก้วเครื่องดื่ม, ขวดโชยุ, ขวดยา (ต้องแกะฝาปิดออก ล้างน้ำให้สะอาด ห้ามทิ้งขวดแก้วทนความร้อนหรือเครื่องแก้วรวมในนี้)
こし (Koshi) หนังสือพิมพ์, นิตยสาร, กล่องกระดาษแข็ง, ลังกระดาษลูกฟูก (ต้องพับและมัดเชือกพลาสติกสีขาวให้เรียบร้อยเป็นตั้งๆ ก่อนทิ้ง)
ゆうがいごみ (Yūgai Gomi) ถ่านไฟฉาย, หลอดฟลูออเรสเซนต์, กระป๋องสเปรย์ (ต้องใช้แก๊สข้างในให้หมดก่อนทิ้ง และห้ามเจาะรูในบางพื้นที่เพื่อป้องกันการระเบิด)
ぷらすちっくせいようきほうそう (Purasuchikku Yōki Hōsō) ถาดใส่อาหาร, ซองขนม, ขวดแชมพู, ฟิล์มถนอมอาหารที่มีสัญลักษณ์ プラ (Plamark) (ต้องล้างคราบไขมันออกให้สะอาด)

💡 ความแตกต่างที่ต้องระวังในการแยกขยะพลาสติก

ในญี่ปุ่นจะแยกพลาสติกเป็น 2 แบบหลักๆ ค่ะ คือ 1. พลาสติกที่เป็นภาชนะบรรจุภัณฑ์ (容器包装プラスチック) ที่มีสัญลักษณ์ プラ (Plamark) ซึ่งจะนำไปรีไซเคิล และ 2. ผลิตภัณฑ์พลาสติกทั่วไป (プラスチック製品) เช่น ไม้แขวนเสื้อ ของเล่น แปรงสีฟัน ซึ่งในบางเมืองจะถือเป็นขยะเผาได้ (燃えるゴミ) หรือบางเมืองอาจมีถังคัดแยกพลาสติกโดยเฉพาะ ดังนั้นต้องสังเกตป้ายประกาศของเมืองที่ท่านอยู่อาศัยให้ดีนะคะ!

2. ตารางวันทิ้งขยะและระบบถุงขยะเฉพาะของเมือง (ゴミ収集カレンダーと指定袋)

เมื่อเรารู้จักประเภทขยะแล้ว สิ่งต่อไปที่เราต้องรู้คือ "ขยะประเภทไหน ทิ้งวันไหน และต้องใส่ถุงขยะแบบใด" ค่ะ เพราะในญี่ปุ่นเราไม่สามารถทิ้งขยะทุกอย่างได้ในวันเดียวกัน

คำศัพท์ภาษาญี่ปุ่น คำอ่าน (Hiragana/Romaji) คำแปลภาษาไทย คำอธิบายรายละเอียด
ごみしゅうしゅうじょ (Gomi Shūshūjo) จุดทิ้งขยะ / สถานีเก็บขยะ จุดที่กำหนดไว้สำหรับแต่ละละแวกบ้านเพื่อนำขยะมาวางรวมกัน มักมีตาข่ายสีฟ้ากันอีกา
しゅうしゅうび (Shūshūbi) วันเก็บขยะ / วันรวบรวมขยะ วันที่เจ้าหน้าที่เทศบาลเมืองจะขับรถมาเก็บขยะแต่ละประเภทตามตาราง
ごみかれんだー (Gomi Karendā) ปฏิทินทิ้งขยะ แผ่นปฏิทินแจกฟรีจากที่ว่าการอำเภอ บอกวันทิ้งขยะแต่ละชนิดด้วยสีต่างๆ ตลอดทั้งปี
していごみぶくろ (Shitei Gomi Bukuro) ถุงขยะเฉพาะของเทศบาล ถุงขยะที่พิมพ์ชื่อเมืองและชนิดของขยะ ต้องซื้อตามซูเปอร์มาร์เก็ตหรือร้านสะดวกซื้อเพื่อใช้ทิ้งขยะตามกฎหมาย
ねっと / とりよけねっと ตาข่ายคลุมขยะกันนก/อีกา ตาข่ายสีฟ้าหรือสีเขียวที่ต้องใช้คลุมทับถุงขยะหลังจากนำไปวางที่จุดทิ้ง เพื่อป้องกันอีกามาคุ้ยเขี่ย
しげんかいしゅう (Shigen Kaishū) การรวบรวมทรัพยากรรีไซเคิล วันเก็บกระดาษ ลังกระดาษ ขวด และกระป๋องเพื่อการนำกลับมาใช้ใหม่
ごぜんはちじまで (Gozen Hachiji Made) ภายในเวลา 8 โมงเช้า เวลามาตรฐานส่วนใหญ่ในญี่ปุ่นที่กำหนดให้นำขยะมาทิ้ง (ห้ามนำมาทิ้งในคืนก่อนหน้าเพราะสัตว์จะคุ้ยเขี่ยและส่งกลิ่นรบกวน)

📅 วิธีท่องวันทิ้งขยะด้วยคำศัพท์วันในสัปดาห์ภาษาญี่ปุ่น

ปฏิทินขยะจะใช้ตัวย่อของวันในสัปดาห์ในการบอกกำหนดการ ดังนี้ค่ะ

เช่น หากปฏิทินระบุว่า 可燃ゴミ:火・金 (Kanen Gomi: Ka, Kin) หมายความว่าขยะเผาได้จะให้ทิ้งในวันอังคารและวันศุกร์ของทุกสัปดาห์ค่ะ!

3. ขั้นตอนและคำศัพท์การทิ้งขยะชิ้นใหญ่ (粗大ゴミの処分方法)

เมื่อเราต้องการทิ้งสิ่งของขนาดใหญ่ เช่น ฟูกที่นอน (布団), พัดลม (扇風機), เก้าอี้ (椅子), โต๊ะ (テーブル) หรือรถจักรยาน (自転車) สิ่งเหล่านี้จะจัดเป็น "粗大ゴミ (Sodai Gomi - ขยะชิ้นใหญ่)" ซึ่งไม่สามารถนำไปทิ้งรวมกับขยะธรรมดาหรือใส่ถุงขยะธรรมดาได้ และมีค่าใช้จ่ายในการกำจัดค่ะ

ขั้นตอนการทิ้งขยะชิ้นใหญ่มีดังนี้ค่ะ:

  1. วัดขนาดสิ่งของ: ตรวจสอบความกว้าง ความยาว และความสูงของสิ่งของที่จะทิ้ง
  2. ติดต่อจองคิวเก็บขยะ: ทำการลงทะเบียนผ่านทางโทรศัพท์หรือระบบอินเทอร์เน็ตของเทศบาลเมือง (粗大ゴミ受付センター) เพื่อแจ้งสิ่งของที่จะทิ้งและรับวันนัดหมาย
  3. ซื้อสติ๊กเกอร์ค่าธรรมเนียม: เดินทางไปยังร้านสะดวกซื้อ (เช่น 7-Eleven, Lawson, FamilyMart) ในพื้นที่ แล้วแจ้งซื้อสติ๊กเกอร์ที่เรียกว่า 「粗大ゴミ処理券」(Sodai Gomi Shori-ken) ตามราคาค่าธรรมเนียมที่เทศบาลระบุ (เช่น 300 เยน, 500 เยน, 1,000 เยน แล้วแต่ชนิดสิ่งของ)
  4. ติดสติ๊กเกอร์และเขียนข้อมูล: เขียนชื่อ-นามสกุล หรือหมายเลขรับเรื่องลงบนสติ๊กเกอร์ แล้วแปะลงบนสิ่งของที่จะทิ้งให้เห็นได้ชัดเจน
  5. นำไปวางที่จุดกำหนด: นำสิ่งของไปวางไว้ที่จุดทิ้งขยะหน้าบ้านหรือจุดที่ตกลงกันไว้ภายในเวลา 8:00 น. ของวันนัดเก็บเงิน เจ้าหน้าที่จะมาเก็บไปโดยที่เราไม่ต้องอยู่รอค่ะ
คำศัพท์ภาษาญี่ปุ่น คำอ่าน (Hiragana/Romaji) คำแปลภาษาไทย ความหมาย / หน้าที่
そだいごみ (Sodai Gomi) ขยะชิ้นใหญ่ / ขยะขนาดใหญ่ ขยะเครื่องใช้ไฟฟ้า เฟอร์นิเจอร์ ที่มีขนาดใหญ่เกินกว่าที่กำหนด (มักเกิน 30 ซม.)
そだいごみうけつけせんたー ศูนย์รับเรื่องขยะชิ้นใหญ่ หน่วยงานอำเภอที่ทำหน้าที่จองคิวและรับข้อมูลขยะชิ้นใหญ่
そだいごみしょりけん (Sodai Gomi Shori-ken) สติ๊กเกอร์ชำระค่าขยะชิ้นใหญ่ คูปองชำระเงินที่ต้องแปะติดไปกับขยะชิ้นใหญ่ มีขายตามร้านสะดวกซื้อ
てすうりょう (Tesūryō) ค่าธรรมเนียม จำนวนเงินค่ากำจัดที่ต้องจ่ายซื้อสติ๊กเกอร์ตามประเภทสิ่งของ
もうしこみ / よやく (Mōshikomi / Yoyaku) การยื่นคำร้อง / การจองคิว การโทรจองหรือเข้าเว็บไซต์เพื่อแจ้งรายละเอียดก่อนทิ้ง
しゅうしゅうび / もちこみび วันมารับขยะ / วันขนไปส่งเอง วันที่เจ้าหน้าที่ระบุให้นำขยะออกมาตั้ง หรือวันที่เราขนไปส่งที่โรงกำจัดขยะเอง (แบบหลังจะประหยัดค่าธรรมเนียมลงได้)

4. บทสนทนาโทรศัพท์เพื่อจองคิวทิ้งขยะชิ้นใหญ่ (粗大ゴミの電話予約の会話例)

สำหรับคนไทย การต้องโทรศัพท์ไปคุยกับเจ้าหน้าที่ญี่ปุ่นอาจเป็นเรื่องที่สร้างความกดดันให้มาก มาฝึกประโยคและบทสนทนาจำลองในการโทรจองคิวทิ้งขยะชิ้นใหญ่กันค่ะ

👤 เจ้าหน้าที่ศูนย์รับเรื่อง (受付のスタッフ):

Hai, kochira wa 〇〇-shi sodai gomi uketsuke sentā de gozaimasu. Honjitsu wa donoyō na goyōken deshou ka?

สวัสดีครับ ที่นี่คือศูนย์รับเรื่องขยะชิ้นใหญ่เมือง〇〇ครับ วันนี้ต้องการติดต่อเรื่องอะไรครับ?

🙋‍♀️ ผู้ทิ้งขยะ (ชาวไทย):

Moshimoshi, sodai gomi no kaishū o onegai shitai no desu ga, yoyaku wa kanō deshou ka?

สวัสดีค่ะ อยากจะขอให้ช่วยมาเก็บขยะชิ้นใหญ่หน่อยค่ะ สามารถจองคิวได้ไหมคะ?

👤 เจ้าหน้าที่ศูนย์รับเรื่อง:

Hai, uketamawarimasu. Onamae to gojūsho, soshite stetai mono wa nan deshou ka?

ได้ครับ ยินดีรับเรื่องครับ ขอทราบชื่อ ที่อยู่ และสิ่งของที่ต้องการจะทิ้งคืออะไรครับ?

🙋‍♀️ ผู้ทิ้งขยะ:

Namae wa Samusakku desu. Jūsho wa 〇〇 apāto ichizeroichi-gōshitsu desu. Stetai mono wa "Futon" to "Senpūki" desu.

ชื่อสมศักดิ์ครับ ที่อยู่คืออพาร์ตเมนต์〇〇 ห้อง 101 ครับ สิ่งที่อยากทิ้งคือ "ฟูกที่นอน" กับ "พัดลม" ครับ

👤 เจ้าหน้าที่ศูนย์รับเรื่อง:

Kashikomarimashita. Futon wa yonhyaku-en, senpūki wa sanbyaku-en no tesūryō ga kakarimasu. Gōkei de nanahyaku-en to narimasu node, konbini de nanahyaku-en bun no shori-ken o gonyūnyū kudasai. Kaishūbi wa shichigatsu tōka no asa hachiji made ni odashi kudasai.

รับทราบครับ ฟูกที่นอนมีค่าธรรมเนียม 400 เยน พัดลม 300 เยน รวมทั้งหมดเป็น 700 เยน กรุณาไปซื้อสติ๊กเกอร์ประมวลผลมูลค่า 700 เยนที่ร้านสะดวกซื้อนะครับ วันนัดรับขยะคือวันที่ 10 กรกฎาคม นำออกมาวางภายในเวลา 8 โมงเช้านะครับ

🙋‍♀️ ผู้ทิ้งขยะ:

Wakarimashita. Shichigatsu tōka no asa desu ne. Shori-ken o hatte dashimasu. Arigatō gozaimashita!

เข้าใจแล้วครับ เช้าวันที่ 10 กรกฎาคมนะครับ จะติดสติ๊กเกอร์แล้วนำไปตั้งวางครับ ขอบพระคุณมากครับ!

5. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการจัดการขยะในญี่ปุ่น (FAQ)

Q: หาซื้อ "指定ゴミ袋" (ถุงขยะเฉพาะของเมือง) ได้ที่ไหนบ้าง?
A: สามารถซื้อได้ตามซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ (7-Eleven, Lawson, FamilyMart) และร้านขายยา (Drugstore) ในพื้นที่ของเขตนั้นๆ ค่ะ โดยถุงขยะจะแบ่งเป็นชั้นวางของเมืองตามความจุ (เช่น 10 ลิตร, 20 ลิตร, 45 ลิตร) และแยกตามประเภทขยะขยะเผาได้ ขยะเผาไม่ได้ โปรดตรวจสอบให้แน่ใจว่าซื้อถุงขยะที่เป็นของเมืองที่คุณพักอาศัยอยู่จริงๆ เพราะถุงขยะต่างเมืองจะใช้งานร่วมกันไม่ได้ค่ะ
Q: ถ้าไม่แยกขยะ หรือทิ้งขยะผิดเวลา จะเกิดอะไรขึ้น?
A: หากทิ้งขยะผิดกฎ เจ้าหน้าที่เก็บขยะจะไม่เก็บขยะชิ้นนั้นไป และจะแปะสติ๊กเกอร์คำเตือนสีแดงหรือเหลืองขนาดใหญ่ระบุเหตุผลที่ปฏิเสธการเก็บ (เช่น "แยกขยะไม่ถูกต้อง" หรือ "ผิดวัน") ขยะถุงนั้นจะถูกปล่อยทิ้งไว้แบบนั้น ซึ่งจะส่งผลให้ผู้ดูแลอาคาร (管理会社) หรือเพื่อนบ้านมาแจ้งเตือนเรา และหากทำซ้ำบ่อยๆ อาจเกิดปัญหารุนแรงถึงขั้นโดนปรับเงินหรือขัดแย้งกับคนในชุมชนได้ค่ะ ดังนั้นขอให้ระมัดระวังเป็นพิเศษนะคะ
Q: ขยะพวกเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ เช่น ตู้เย็น โทรทัศน์ เครื่องซักผ้า เครื่องปรับอากาศ ทิ้งอย่างไร?
A: เครื่องใช้ไฟฟ้า 4 ประเภทหลักนี้ ได้แก่ ตู้เย็น, โทรทัศน์, เครื่องซักผ้า/เครื่องอบผ้า, และเครื่องปรับอากาศ จะอยู่ภายใต้ "กฎหมายรีไซเคิลเครื่องใช้ไฟฟ้าในครัวเรือน (家電リサイクル法)" จึงไม่ถือเป็นขยะชิ้นใหญ่ (粗大ゴミ) ทั่วไปของอำเภอค่ะ วิธีทิ้งคือต้องติดต่อร้านเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เราซื้อมา หรือจองคิวกับบริษัทเอกชนคัดแยกเฉพาะ ซึ่งจะมีค่าธรรมเนียมการรีไซเคิลและค่าขนย้ายค่อนข้างสูง (ประมาณ 3,000 - 8,000 เยนต่อชิ้น) หรือสามารถขายต่อให้ร้านค้ามือสอง (Recycle Shop) หากยังมีสภาพดีอยู่ค่ะ
Q: ขยะเศษอาหารต้องทิ้งอย่างไรไม่ให้ส่งกลิ่นเหม็นรบกวน?
A: ขยะเศษอาหาร (生ごみ - Namagomi) ต้องทำการบีบและสะเด็ดน้ำออกให้มากที่สุดก่อนใส่ถุงขยะค่ะ เพราะน้ำในขยะเป็นตัวการหลักที่ทำให้แบคทีเรียเติบโตและเกิดกลิ่นเหม็นเน่า และแนะนำให้มัดปากถุงให้แน่นสนิท หรือใช้ถุงซิปล็อกขนาดเล็กขังกลิ่นไว้ก่อนใส่ถุงใหญ่เพื่อสุขอนามัยในห้องพักค่ะ